Orange Flex logo
Strzałka

Samozatrudnienie a jednoosobowa działalność gospodarcza

: Orange Flex

: 13 lipca 2022

Blog post

Z punktu widzenia prawa nie ma różnicy pomiędzy samozatrudnieniem a jednoosobową działalnością gospodarczą. Określeń tych zwykle używa się jednak w nieco innych kontekstach. Sprawdź, na czym polega samozatrudnienie, jakie są jego plusy i minusy oraz czym się ono różni od innych firm prowadzonych w formie jednoosobowej działalności gospodarczej.

Co to jest samozatrudnienie i na czym ono polega?

Samozatrudnienie to inaczej praca na własny rachunek. Co ciekawe, polskie prawo nie definiuje jednoznacznie tego pojęcia. Używa go jednak w sytuacji, gdy osoba fizyczna wykonuje czynności na rzecz podmiotów gospodarczych na innej podstawie niż umowa o pracę.

Każdy samozatrudniony prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą (JDG), jest więc zarówno właścicielem firmy, jak i jej pracownikiem. Może współpracować z innymi przedsiębiorstwami na podstawie umowy o współpracy, nazywanej też umową B2B (ang. business to business) lub świadczyć usługi osobom fizycznym nieprowadzącym działalności. W obu przypadkach wystawia jednak rachunki lub faktury za usługi.

Samozatrudniony nie podlega już Kodeksowi Pracy, a jego relacje z kontrahentami reguluje Kodeks Cywilny. Głównymi korzyściami z samozatrudnienia mogą być wyższe zarobki „na rękę", elastyczny czas pracy, czy możliwość świadczenia usług różnych podmiotom. Minusami są natomiast brak płatnego urlopu, konieczność rozliczania się z urzędem skarbowym i ZUS-em, niższa emerytura oraz ryzyko związane z prowadzeniem własnej działalności gospodarczej.

Do grupy samozatrudnionych nie zalicza się natomiast osób, które nie muszą mieć zarejestrowanej działalności gospodarczej (świadczą usługi lub inne prace, ale mają miesięczne przychody niższe niż 50% minimalnego wynagrodzenia) lub prowadzą działalność w formie spółki.

Kto najczęściej decyduje się na samozatrudnienie i kiedy jest ono fikcyjne?

O samozatrudnieniu najczęściej mówi się w kontekście osób, które zrezygnowały z pracy na etat i współpracują głównie lub wręcz wyłącznie z byłym pracodawcą, tyle że na podstawie umowy B2B. Szczegóły takie układu zależą od zapisów umowy, warto jednak pamiętać, że w świetle prawa za działalność gospodarczą (a więc także samozatrudnienie) nie uznaje się czynności, które spełniają łącznie trzy poniższe warunki:

  1. odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat tych czynności oraz ich wykonywanie, z wyłączeniem odpowiedzialności za popełnienie czynów niedozwolonych, ponosi zlecający wykonanie tych czynności;
  2. są one wykonywane pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonych przez zlecającego te czynności;
  3. wykonujący te czynności nie ponosi ryzyka gospodarczego związanego z prowadzoną działalnością.

Mamy wtedy do czynienia z fikcyjnym samozatrudnieniem, które podobnie jak sytuacja, gdy pracodawca zmusza pracownika do przejścia na samozatrudnienie, może zostać zakwestionowane przez sąd pracy. Często jednak samozatrudnieni faktycznie cieszą się większą wolnością, którą daje taka forma współpracy.

Jest to zróżnicowana grupa, do której należą nie tylko osoby współpracujące wyłącznie/głównie z byłym pracodawcą, lecz także między innymi freelancerzy i ludzie, które zaczynają prowadzić firmę jednoosobową czy na przykład rzemieślnicy. Niekiedy samozatrudnienie jest etapem przejściowym, jak w przypadku start-upów i innych sytuacji, gdy właściciel firmy jest nastawiony na jej rozwijanie.

Samozatrudnienie a jednoosobowa działalność gospodarcza – czym się różnią?

Skoro z punktu widzenia polskiego prawa samozatrudnienie wymaga prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej, to czym właściwie różnią się te pojęcia? Pierwsze z nich jest węższe, bo każdy samozatrudniony prowadzi JDG, ale nie każda firma jednoosobowa to samozatrudnienie.

Mianem samozatrudnionych zwykle określa się osoby, które nie zatrudniają innych pracowników. Jednoosobowe działalności gospodarcze mogą z kolei zatrudniać nieograniczoną liczbę osób. Nie muszą też wcale być zależne od jednego dużego kontrahenta lub maksymalnie kilku podmiotów, jak ma to często miejsce w przypadku samozatrudnienia.

Mikrofirma a samozatrudnienie

Wiesz już, jaka jest różnica pomiędzy samozatrudnieniem a jednoosobową działalnością gospodarczą. Czym jest natomiast mikrofirma i kto jest mikroprzedsiębiorcą w myśl polskiego prawa? Firmie przysługuje taki status, jeśli w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych:

  • zatrudnia mniej niż 10 osób;
  • osiąga obrót lub całkowity bilans roczny nie większy niż równowartość 2 milionów euro.

Według danych GUS ponad 97% przedsiębiorstw w Polsce to mikrofirmy, a samozatrudnienie to istotna część mikroprzedsiębiorstw. Wśród mikrofirm jest też jednak wiele podmiotów, które zatrudniają pracowników czy są prowadzone w formie spółek, a nie jednoosobowej działalności gospodarczej.

Udostępnij:

Wybierz Plan Orange Flex bez zobowiązań

Jak skorzystac z promocji Flex
Sprawdź szczegóły

Zobacz też

Samsung Galaxy – co warto wiedzieć o kultowej serii smartfonów

Sprawdź najciekawsze urządzenia z kultowej serii Galaxy!...

Smartfon dla dziecka do szkoły

Sprawdź, jaki telefon dla dziecka sprawdzi się...

Sklep Flex od kuchni – przepis jak nie przegapić żadnej okazji

Sprawdź jak działa jedna z najpopularniejszych usług...

Przejdź do wszystkich